جمعه 23 فروردین 1392  11:16 ق.ظ
نوع مطلب: (فرقه ،اسلام ،عرفان ،) توسط: جلال موسیر لهستانی



منداییان پیروان حضرت یحیای تعمید دهنده و یکی از اقلیت‌های مذهبی ایران، عراق و سوریه می‌باشند. منداییان با نام صابئین نیز شناخته می‌شوند، و آنان را با فرقهٔ مغتسله پیوند داده‌اند.
 در حالی که این مکاتب نحله‌هایی مستقل، اما مربوط به هم به شمار می‌روند. مغتسله فرقه‌ای مستقل بودند که اساسی‌ترین آیین‌شان غسل تعمید بود. اما منداییان همان‌گونه که گفته شد، پیروِ حضرت یحیی بودند که تعمیددهندهٔ حضرت مسیح بود.[۲] کیش مندایی دز شمار مکتب‌های گنوسی می‌باشد. [۳](مکتب های گنوسیک درپست
بعدی به نمایش گذاشته می شود)

در بعضی سنت‌های اسلامی آنان را به اشتباه ستاره‌پرست دانسته‌اند.[۴]اما ایشان خود را پیروان یحیای پیامبر می‌دانند. و این حقیقت اصلی است. چراکه عده‌ای از ستاره پرستان اهل حران از ترس خلیفه مسلمین که با آنان اتمام حجت کرده بود خود را به دلیل اغماضی که قرآن نسبت به صابئین روا داشته بود صابئی خواندند..[۵][۶]



منداییان در کناره‌های رودخانه‌های دجله، فرات و کارون زندگی می‌کنند.[۷] جمعیت ان‌ها را ۷۰ هزار نفر در عراق و ۲۵ هزار نفر در ایران برآورد می‌کنند.[۸] قریب ۷۵۰۰۰ نفر تا سال ۲۰۰۲ در عراق زندگی می‌کردند که پس از جنگ میان آمریکا و عراق بیشتر آنها به اردن و سوریه و نیز کشورهای غربی کوچ کردند. اصلی‌ترین رکن دینی آن‌ها غسل تعمید در روزهای یک‌شنبه در آب روان است.[۹] بالاترین ردهٔ روحانیان در میان آن‌ها «گنجور» و پس از آن «تَرمیده» است




مَندا واژه‌ای از زبانِ آرامیِ شرقی به معنی «دانش، آگاهی، و معرفت» است. و به یک معنا، برابرنهادِ گنوس است
. [۱۱] واژه مغتسله نیز به معنی مذهب تعمیدیان گاهی بدیشان آنها اطلاق شده‌است و این سوای از تعمید دهنده بودن یحیی آخرین پیامبر مذهب مندایی بدلیل مراسم همیشگی غسل تعمید است که از آداب و آیین‌های منداییان بشمار رفته و همچنان نیز می‌رود. گاهی نیز نام منداییان را از ریشه ماد یا مادای که نام سرزمین باستانی شمال غربی ایران بوده دانسته‌اند اما این نظر میان پژوهشگران بسیار منفرد بوده و از اقبال چندانی برخوردار نیست.[۱۲]
بیشتر همان واژه مندا را که در زبان آرامی برابر عرفان قرار دارد، برای آن فرض نموده‌اند. نام‌های دینی و مقدس منداییان آرامی است و با اندکی تغغیر در زبان‌های عبری و عربی نیز همانند است. به عنوان نمونه برای آوردن نام شیث از شیتل و برای نام سام بن نوح از شوم و نیز برای خود نوح از نو استفاده می‌کنند. منداییان را گاهی با صابئین که ذکر آن در قرآن برای سه بار آمده، یکی فرض کرده‌اند از این رو در خوزستان ایشان به صابئین معروف‌اند که در لفظ محلی صبّی تلفظ می‌شود



آنها به خدا و قیامت اعتقاد دارند. برای خود زبان و خط دارند. اهل نماز و روزه هستند. آنها روزانه پنج بار نماز می‌خوانند و دارای کتاب هستند و در قرآن نیز نه تنها به اهل کتاب بودن یحیی اشاره شده بلکه در سه آیه نام صابئین هم‌تراز پیروان ادیان آسمانی قرار گرفته‌است مانند سوره حج آیهٔ هفده.

إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا وَالصَّابِئِینَ وَالنَّصَارَ‌ىٰ وَالْمَجُوسَ وَالَّذِینَ أَشْرَ‌كُوا إِنَّ اللَّـهَ یَفْصِلُ بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ۚ إِنَّ اللَّـهَ عَلَىٰ كُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ ﴿١٧

همانا كسانى كه ایمان آوردند- مسلمانان- و كسانى كه جهود شدند و صابئان و ترسایان و گبران و كسانى كه شرك آوردند، خداوند میانشان روز رستاخیز داورى مى‌كند- یا جدایى مى‌افكند-، كه خداى بر هر چیزى گواه است.


این [خوارى و عذاب‌] به سزاى آن چیزى است كه دستهایت پیش فرستاده و از آن رو كه خدانام کتاب منداییان «گنزا رباً» یا «گنج آسمانی» ست (که چندمطلب ازاین کتاب رودرپست های بعدی می گذاریم)
که به زبان مندایی از تیره سامی و شاخه آرامی شرقی نگاشته شده‌است. در دین منداییان یا همان صابئین مغتسله که در خوزستان به صبی معروف هستند پنداره‌هایی همانند آنچه در جهان‌بینی زرتشت به چشم می‌خورد وجود دارد، مانند اصالت نور و پاکی آن در برابر تاریکی گمراه کننده


  • آخرین ویرایش:جمعه 23 فروردین 1392
نظرات()   
   
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات